Máy lọc không khí ngày càng trở nên phổ biến trong các gia đình Việt Nam hiện đại, đặc biệt là ở những thành phố lớn với mức độ ô nhiễm cao. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích không thể phủ nhận, máy lọc không khí cũng tiềm ẩn những tác hại nếu không được sử dụng đúng cách.
Bài viết này, Bếp 365 sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về tác hại của máy lọc không khí, đồng thời đưa ra những lời khuyên hữu ích để sử dụng thiết bị một cách an toàn và hiệu quả.
1. Tác hại của máy lọc không khí khi sử dụng không đúng cách.
Bên cạnh, những lợi ích máy lọc không khí mang lại cho người sử dụng giúp cải thiện chất lượng không khí trong nhà. Thiết bị này vẫn tiềm ẩn một số tác hại nếu không được sử dụng đúng cách theo hướng dẫn từ nhà sản xuất. Dưới đây là một tác hại của máy lọc không khí có thể xảy ra:
1.1. Gây khô da, khô mũi, khó chịu đường hô hấp.
Nguyên lý hoạt động của máy lọc không khí đó là hút không khí vào và lọc bụi bẩn, vi khuẩn, virusm, phấn hoa,... Quá trình này có thể làm giảm đáng kể độ ẩm trong không khí.
Đặc biệt trong môi trường máy lạnh, khi độ ẩm vốn đã thấp, việc sử dụng máy lọc không khí càng làm tăng nguy cơ khô da, khô mũi, kích ứng niêm mạc đường hô hấp.
Đối với những người có cơ địa nhạy cảm, người mắc các bệnh về đường hô hấp như hen suyễn, viêm mũi dị ứng, tình trạng này có thể trở nên nghiêm trọng hơn.
1.2. Phát thải ozone gây ảnh hưởng đến sức khỏe.
Ozone ở nồng độ cao là một chất ô nhiễm có hại, có thể gây kích ứng phổi, làm trầm trọng thêm các bệnh về đường hô hấp và thậm chí gây tổn thương phổi nếu tiếp xúc lâu dài.
Một số ít máy lọc không khí phát thải ozone, đặc biệt là những loại sử dụng công nghệ ion hóa. Tác hại của ozone từ máy lọc không khí đặc biệt đáng lo ngại đối với trẻ em, người già và những người có bệnh nền về đường hô hấp.
1.3. Không lọc sạch hoàn toàn không khí, tạo cảm giác chủ quan.
Máy lọc không khí có thể tạo ra cảm giác an tâm giả tạo, khiến người dùng chủ quan, lơ là các biện pháp bảo vệ sức khỏe khác. Máy lọc không khí không lọc sạch hoàn toàn tất cả các chất ô nhiễm trong không khí, đặc biệt là các loại khí độc hại như CO, CO2, các hợp chất hữu cơ bay hơi (VOCs).
Việc bỏ qua các biện pháp như thông gió tự nhiên, vệ sinh nhà cửa thường xuyên, đeo khẩu trang khi ra ngoài có thể dẫn đến việc tiếp xúc với các chất ô nhiễm nguy hiểm.
1.4. Tốn điện và chi phí bảo trì cao nếu không sử dụng đúng cách.
Máy lọc không khí gây tốn điện, đặc biệt là khi hoạt động liên tục. Chi phí thay thế màng lọc định kỳ cũng là một khoản đáng kể.
Nếu không sử dụng và bảo dưỡng đúng cách, máy lọc không khí có thể nhanh chóng bị hỏng hóc, dẫn đến chi phí sửa chữa cao, thậm chí phải thay thế thiết bị mới.
2. Những hiểu lầm phổ biến về máy lọc không khí.
Dưới đây là những hiểu lầm về máy lọc không khí khá phổ biến:
2.1. Máy lọc không khí có thể tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn, virus.
Máy lọc không khí diệt khuẩn virus 100% là quan niệm sai lầm rất phổ biến. Tuy nhiên, sản phẩm này chỉ có thể loại bỏ một phần vi khuẩn, virus trong không khí. Để tiêu diệt chúng hoàn toàn, cần sử dụng các biện pháp khử trùng chuyên dụng như tia UV, dung dịch khử trùng hoặc nhiệt độ cao.
2.2. Càng bật lâu, không khí càng sạch.
Việc bật máy lọc không khí càng lâu càng sạch hay bật liên tục không đảm bảo không khí luôn sạch. Máy lọc cần được vệ sinh, thay màng lọc định kỳ để đảm bảo hiệu quả hoạt động. Nếu không vệ sinh, màng lọc bẩn có thể trở thành nguồn phát tán bụi bẩn, vi khuẩn, gây ô nhiễm ngược.
2.3. Máy lọc không khí thay thế hoàn toàn việc mở cửa thông gió.
Máy lọc không khí thay thế thông gió là một hiểu lầm khá phổ biến. Máy lọc không khí chỉ hỗ trợ, không thể thay thế hoàn toàn việc thông gió tự nhiên.
Thông gió tự nhiên là biện pháp quan trọng để cải thiện chất lượng không khí trong nhà. Việc đóng kín cửa và chỉ sử dụng máy lọc không khí có thể dẫn đến tình trạng không khí tù đọng, thiếu oxy.
2.4. Máy lọc không khí phù hợp với mọi loại bụi và khí độc.
Một quan điểm sai lầm khác chính là máy lọc không khí lọc mọi loại bụi khí độc. Thực tế mỗi loại máy lọc không khí được thiết kế để xử lý một số loại bụi bẩn và khí độc nhất định. Người dùng cần lựa chọn máy lọc có màng lọc phù hợp với nhu cầu cụ thể của gia đình để tối ưu hiệu quả sử dụng.
3. Cách sử dụng máy lọc không khí đúng cách để tránh tác hại.
Để máy lọc không khí phát huy tối đa công năng và giảm thiểu tác hại, việc sử dụng đúng cách là vô cùng quan trọng. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết cách dùng máy lọc không khí hiệu quả:
3.1. Lựa chọn máy lọc không khí phù hợp.
Để giúp bạn chọn mua được chiếc máy lọc không khó phù hợp với gia đình, Bếp 365 đưa ra một số tiêu chí lựa chọn.
Tiêu chí | Cách lựa chọn |
Diện tích phòng |
Chọn máy có công suất phù hợp với diện tích phòng. Máy có công suất quá nhỏ sẽ không thể lọc sạch không khí hiệu quả, trong khi máy có công suất quá lớn sẽ gây lãng phí điện năng. Ưu tiên các loại máy có thông số diện tích lọc khuyến nghị lớn hơn diện tích phòng thực tế cỡ 5 - 10%.
|
Loại màng lọc |
Xác định loại chất ô nhiễm cần lọc (bụi mịn, phấn hoa, khói, mùi hôi, lông chó mèo...) để chọn máy có màng lọc phù hợp (HEPA, than hoạt tính, lọc thô, bù ẩm...).
|
Công nghệ lọc |
Tìm hiểu kỹ về các công nghệ lọc không khí (ion hóa, UV, ozone...) và chọn loại an toàn, hiệu quả, tiết kiệm.
|
Tính năng khác |
Tùy theo nhu cầu thực tế để cân nhắc các tính năng bổ sung cần thiết như:
|
Hãng sản xuất |
Ưu tiên các thương hiệu uy tín, được đánh giá cao về chất lượng và độ bền, có chính sách bảo hành dài lâu, tạo cảm giác an tâm khi sử dụng như:
- Máy lọc không khí Panasonic ứng dụng công nghệ Nanoe™ lọc không khí, giữ ẩm da, khử mùi và diệt vi khuẩn. - Dòng máy lọc không khí Sharp sử dụng công nghệ Plasmacluster ion giúp khử khuẩn, lọc bụi và khử mùi hiệu quả. - Với máy lọc không khí Philips Trang bị cảm biến thông minh, lọc sạch bụi mịn PM2.5 và các chất gây dị ứng.
|
3.2. Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng từ nhà sản xuất.
Khi bạn đọc kỹ hướng dẫn sử dụng từ nhà sản xuất, bạn sẽ hiểu rõ vị trí đặt máy, tần suất lọc sử dụng, vệ sinh và bảo trì máy đúng cách. Điều này giúp không mắc sai làm khi sử dụng và tránh được các tác hại của máy lọc không khí.
3.3. Vệ sinh và thay màng lọc định kỳ.
Màng lọc bẩn sẽ làm giảm hiệu quả lọc không khí và có thể trở thành nguồn phát tán bụi bẩn, vi khuẩn. Vệ sinh màng lọc thô thường xuyên bằng cách sử dụng máy hút bụi hoặc rửa sạch bằng nước và xà phòng. Thay màng lọc HEPA và than hoạt tính theo khuyến cáo của nhà sản xuất (thường từ 6 - 12 tháng).
3.4. Sử dụng máy lọc không khí tần suất hợp lý.
Không bật máy lọc không khí liên tục 24/24 vì cần có khoảng thời gian nghỉ để máy hoạt động hiệu quả và tiết kiệm điện.
Ưu tiên bật chế độ hẹn giờ hoặc chế độ tự động để máy hoạt động khi cần đồng thời kết hợp với việc mở cửa sổ để không khí trong phòng được lưu thông tốt hơn.
3.5. Lựa chọn vị trí đặt máy lọc không khí phù hợp.
Đối với những căn phòng có diện tích lớn, nên đặt máy ở vị trí trung tâm để đạt hiệu quả lọc tốt nhất. Với các không gian nhỏ và vừa, ưu tiên đặt máy ở nơi thông thoáng, tránh góc phòng hoặc chỗ có nhiều vật cản, cách xa các nguồn phát sinh bụi bẩn, mùi hôi (bếp, nhà vệ sinh...).
3.6. Đo lường độ ẩm và chất lượng không khí trong phòng.
Nếu máy lọc không khí có chức năng tạo ẩm, cần kiểm soát độ ẩm trong phòng, không để độ ẩm quá cao vì sẽ tạo điều kiện cho nấm mốc và vi khuẩn phát triển. Bên cạnh đó, bạn cũng có thể sử dụng thêm máy đo chất lượng không khí để kiểm soát tốt nhất chất lượng không khí trong phòng.
4. Có nên mua máy lọc không khí hay không?
Máy lọc không khí là một thiết bị hữu ích, đặc biệt là đối với những gia đình có trẻ nhỏ, người già hoặc người có các vấn đề về hô hấp. Tuy nhiên, cần sử dụng máy lọc không khí đúng cách để tránh những tác hại không mong muốn.
Việc kết hợp sử dụng máy lọc không khí với các biện pháp thông gió tự nhiên, vệ sinh nhà cửa thường xuyên và lựa chọn máy lọc phù hợp sẽ giúp tối ưu hóa lợi ích và giảm thiểu rủi ro.
Máy lọc không khí là một thiết bị hỗ trợ đắc lực trong việc cải thiện chất lượng không khí trong nhà. Tuy nhiên, việc sử dụng cần đi kèm với sự hiểu biết và thận trọng để tránh các tác hại của máy lọc không khí khi dùng không đúng cách cũng như phát sinh các chi phí bảo trì máy lọc không khí ngoài ý muốn.
Hãy là người tiêu dùng thông minh, lựa chọn và sử dụng máy lọc không khí một cách an toàn và hiệu quả để bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình nhé!